AI-content controleren: waarom een mens altijd moet meekijken

Waarom moet je AI-content controleren voordat je het publiceert? Omdat een taalmodel vloeiende tekst schrijft, maar geen garantie geeft dat die tekst klopt. Het verzint soms feiten, bronnen en citaten, en het weet niets van jouw prijzen, voorwaarden of klanten. Wat er op je website, in je nieuwsbrief of in je advertentie staat, blijft jouw verantwoordelijkheid, ook als een AI-tool het heeft geschreven.

Wat gaat er mis als je AI-content niet controleert?

AI-tools zijn goed in snelheid, structuur en een eerste versie. Ze zijn niet goed in weten wat waar is. Dat leidt in de praktijk tot vier soorten fouten.

Verzonnen feiten en bronnen

Een taalmodel kan met grote stelligheid iets beweren dat niet bestaat. Dat heet hallucineren. Anthropic, de maker van Claude, schrijft in zijn eigen documentatie over hallucinaties dat zelfs de meest geavanceerde modellen soms feitelijk onjuiste tekst genereren. Technieken kunnen dat verminderen maar niet helemaal voorkomen. Het advies: “Always validate critical information.”

Het bekendste voorbeeld komt uit de Verenigde Staten. In de zaak Mata v. Avianca dienden twee advocaten in 2023 een processtuk in met uitspraken die niet bestonden. ChatGPT had de zaken, citaten en verwijzingen verzonnen. De rechter legde de advocaten en hun kantoor een boete op van 5.000 dollar. In de uitspraak staat een zin die ook voor marketeers geldt: er is niets mis met het gebruik van een betrouwbaar AI-hulpmiddel, maar de bestaande regels geven de advocaat de taak om de juistheid te bewaken. Vervang “advocaat” door “ondernemer” en je hebt de kern van dit artikel.

Je bent zelf aansprakelijk

Een klant van Air Canada vroeg de chatbot op de website naar korting op een ticket na een sterfgeval. De chatbot zei dat hij die korting achteraf kon aanvragen, binnen 90 dagen na uitgifte van het ticket. Dat klopte niet met het echte beleid. Air Canada voerde aan dat de chatbot een aparte entiteit was die zelf verantwoordelijk was voor wat hij zei. Het Canadese tribunaal wees dat af: het bedrijf is verantwoordelijk voor alle informatie op zijn website, of die nu op een vaste pagina staat of uit een chatbot komt. Air Canada moest in totaal 812,02 Canadese dollar betalen, aldus een samenvatting van de uitspraak door een advocatenkantoor.

Het bedrag is klein en het is een Canadese uitspraak van een tribunaal voor kleine geschillen, dus geen Nederlands precedent. Het principe is wel helder. “De AI zei het” is geen verweer.

Misleidende claims in reclame

In Nederland regelt artikel 6:195 van het Burgerlijk Wetboek wie bewijst dat een reclame-uiting klopt. Wie de inhoud van de mededeling heeft bepaald, draagt de bewijslast voor de juistheid en volledigheid van de feiten die erin staan of worden gesuggereerd. Schrijft een AI-tool in je advertentie dat “9 op de 10 klanten” tevreden is, dan moet jij dat kunnen onderbouwen.

AI-teksten grijpen ook graag naar vage, positieve woorden. Bij duurzaamheid is dat riskant. De ACM vraagt in haar leidraad duurzaamheidsclaims om juiste, duidelijke, specifieke en volledige claims, onderbouwd met feiten en actueel gehouden. “Groen” of “duurzaam” zonder uitleg voldoet daar niet aan.

Een tekst die als iedereen klinkt

Het minst zichtbare risico is een tekst die niets fout zegt maar ook niets eigens heeft. Algemene openingszinnen, dezelfde opbouw als elke andere pagina, geen voorbeeld uit je eigen bedrijf. Klanten herkennen dat, en het levert ook in Google weinig op. Hoe Google naar AI-teksten kijkt, lees je in ons artikel wordt AI-content afgestraft door Google.

Privacy: wat je niet in een AI-tool zet

Controle begint al vóór het schrijven, bij wat je in een tool stopt. De Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwde in augustus 2024 voor datalekken door medewerkers die persoonsgegevens in chatbots invoeren. Volgens de NOS ging het onder meer om een huisartsenpraktijk die patiëntgegevens in ChatGPT had gezet en een telecombedrijf waar een bestand met adressen was ingevoerd. De AP zei daarover: “Want als de informatie ingevoerd is, dan heb je er geen controle meer over als bedrijf.”

Eind 2025 kwam de AP met een nieuwe waarschuwing. Volgens Accountant.nl ontving de toezichthouder in 2025 meer meldingen over AI-datalekken dan in 2024. Een voorbeeld was de gemeente Eindhoven, waar medewerkers onder meer cv’s en jeugdzorgdossiers in openbare chatbots hadden gezet. Het advies van de AP: leg vast welke gegevens wel en niet in AI-systemen mogen.

Voor een mkb-bedrijf betekent dat in de praktijk:

• Geen namen, e-mailadressen, klantdossiers of offertes van klanten in gratis of openbare AI-tools.
• Gebruik zakelijke accounts waarbij in de voorwaarden staat dat je invoer niet wordt gebruikt om het model te trainen, en lees die voorwaarden zelf.
• Spreek met je team af wat wel en niet mag, en zet dat op papier.

Wat zegt de wet? AI-verordening en auteursrecht in gewone taal

Artikel 50: wanneer je AI-tekst moet vermelden

De Europese AI-verordening bevat in artikel 50 transparantieplichten die sinds 2 augustus 2026 gelden. Wie met AI tekst genereert die wordt gepubliceerd om het publiek te informeren over zaken van algemeen belang, moet melden dat die tekst met AI is gemaakt. Die plicht vervalt als de tekst door een mens is beoordeeld of geredigeerd en iemand er redactionele verantwoordelijkheid voor draagt. Voor beeld, audio en video die echt lijken (deepfakes) geldt altijd een meldplicht.

Veel marketingteksten van een mkb-bedrijf gaan waarschijnlijk niet over “zaken van algemeen belang”. Maar de wet zegt wel iets over hoe de wetgever naar AI-tekst kijkt: menselijke controle en iemand die verantwoordelijk is, maken het verschil. Twijfel je over jouw situatie, vraag dan juridisch advies.

AI-kennis in je team

Artikel 4 van de verordening gaat over AI-geletterdheid. Na een wijziging in 2026 vraagt het bedrijven die AI gebruiken om maatregelen te nemen die de AI-kennis van hun medewerkers ondersteunen. Een korte interne afspraak over hoe je AI gebruikt en controleert, is daar een logische eerste stap in.

Van wie is een AI-tekst?

Auteursrecht beschermt de eigen creatie van een mens. De Universiteit Utrecht schrijft in haar uitleg dat er daarom geen auteursrechtelijke bescherming bestaat voor resultaten die puur door generatieve AI zijn gemaakt. Dat kan veranderen als een mens er wijzigingen in aanbrengt die als eigen intellectuele creatie gelden. Dit is een uitleg van een universiteit, geen rechterlijke uitspraak, maar de richting is duidelijk: hoe meer je zelf bewerkt en toevoegt, hoe sterker je positie.

Waarom een AI-detector geen controle is

Wie zoekt op “AI-teksten controleren”, vindt vooral detectors die een percentage geven: zoveel procent kans dat deze tekst door AI is geschreven. Dat is een andere vraag. Een detector zegt niets over of de cijfers kloppen, of de links werken, of een claim te onderbouwen is of of de tekst bij je merk past. Een tekst kan voor 0 procent “AI” scoren en toch fouten bevatten, en andersom. Controle betekent lezen, nakijken en verbeteren, niet een score halen.

Checklist: zo controleer je AI-content voor publicatie

1. Feiten en cijfers: elk getal, elke datum en elke naam terug te vinden in een bron die je zelf hebt geopend, liefst de oorspronkelijke bron.
2. Bronnen en citaten: bestaat de bron echt, en staat het citaat er letterlijk in? Verzonnen citaten komen vaker voor dan je denkt.
3. Eigen gegevens: prijzen, openingstijden, voorwaarden en productnamen vergelijken met je eigen website of systeem.
4. Claims: kun je elke belofte en vergelijking onderbouwen? Extra aandacht voor duurzaamheid, gezondheid en “de beste”.
5. Links: klik ze allemaal aan. Werken ze en gaan ze naar de juiste pagina?
6. Privacy: geen persoonsgegevens of vertrouwelijke informatie in de tekst of in de prompt.
7. Origineel: geen stukken die bijna letterlijk van een concurrent komen.
8. Toon: klinkt het als jouw bedrijf? Je-vorm of u-vorm consequent, geen holle openingszinnen.
9. Toegevoegde waarde: staat er iets in wat alleen jij weet, zoals een voorbeeld, een werkwijze of een les uit de praktijk?
10. Randen van de pagina: titel, metabeschrijving en alt-teksten van afbeeldingen ook nagekeken.
11. Akkoord: één persoon die de tekst goedkeurt en ervoor verantwoordelijk is.

Een werkwijze die in de praktijk werkt

Een checklist werkt het best als hij onderdeel is van een vaste route. Voor een klein team ziet die er zo uit:

1. Briefing met bronnen. Geef de AI-tool het onderwerp, de doelgroep en de bronnen die je wilt gebruiken. Hoe beter de input, hoe minder er te verbeteren valt.
2. AI-concept. Laat een eerste versie maken. Vraag de tool om bij elke bewering de bron te noemen en om te zeggen wanneer hij iets niet weet. Dat zijn ook de tips van Anthropic om hallucinaties te beperken.
3. Feitencheck. Iemand loopt alle feiten, cijfers, namen en links na. Beweringen zonder bron gaan eruit.
4. Privacy- en claimcheck. Geen persoonsgegevens, geen claims die je niet kunt bewijzen.
5. Redactie. Toon, structuur, eigen voorbeelden. Hier wordt de tekst van jou.
6. Akkoord. Een vaste eindverantwoordelijke geeft groen licht. Pas dan gaat de tekst online.

Dit is ook hoe de overheid het doet. Op Rijksoverheid.nl staat dat alle informatie door redacteuren wordt gecheckt en dat AI-tools nooit direct op de site publiceren. Dat is een redelijke standaard voor elk bedrijf.

Wil je weten waar AI in marketing nu al goed werkt en waar niet, lees dan ons overzicht AI in marketing voor het mkb.

Hoeveel tijd kost controleren?

Dat hangt af van de lengte, het onderwerp en hoeveel feiten erin staan. Een korte social post met alleen een aankondiging is snel nagekeken. Een blog met prijzen, regelgeving en bronnen vraagt meer tijd, omdat je elke bron opent. Reken de controle mee in de planning, en niet als iets wat je doet als er tijd over is. Het blijft vrijwel altijd sneller dan zelf vanaf een leeg document schrijven, en het voorkomt dat je achteraf moet rectificeren.

Zo doen wij het bij VelaVen

Bij VelaVen gebruiken we AI voor onderzoek, opzetten, eerste versies, rapportages en automatiseringen. Dat maakt het werk sneller en de maandprijs lager dan bij een traditioneel bureau. Elke tekst gaat daarna langs een marketeer die de feiten nakijkt, de bronnen opent en de toon bewaakt. Pas daarna gaat hij online. Meer over die aanpak lees je op de pagina AI-marketing, of bekijk wat contentmarketing bij ons inhoudt.